Từ kho tàng văn hóa phong phú cùng định hướng phát triển bài bản, Hải Phòng đang từng bước nuôi dưỡng khát vọng hướng tới 'Thành phố âm nhạc' trong mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO.
Tiềm năng hội tụ
Nhắc đến Hải Phòng, nhiều người nghĩ ngay đến sắc đỏ của hoa phượng, tiếng còi tàu, những bến cảng sôi động và âm hưởng của các bản hùng ca đi cùng lịch sử. Nhưng theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội khoá 15, điều làm nên bản sắc của thành phố còn nằm ở một giá trị đặc biệt: Hải Phòng là cái nôi của tân nhạc Việt Nam, nơi khai sinh những giai điệu mới mẻ của một nền âm nhạc đang bước vào thời kỳ hiện đại hóa từ những năm 1930-1940. Tại đây, những tên tuổi như các nhạc sĩ: Đỗ Nhuận, Hoàng Quý, Đoàn Chuẩn… và đặc biệt là Văn Cao đã tạo dựng nền móng cho tân nhạc dân tộc. Văn Cao - tác giả Quốc ca Việt Nam - cùng những tác phẩm bất hủ như Thiên Thai, Suối mơ, Trường ca Sông Lô… là minh chứng rõ ràng cho “năng lượng sáng tạo của đô thị cảng biển”…
Còn Nhạc sĩ Duy Thái, Chủ tịch Hội Âm nhạc Hải Phòng cho rằng: thành phố đang sở hữu lực lượng sáng tác bền bỉ, vừa kế thừa truyền thống, vừa làm mới mình qua những chương trình giới thiệu tác phẩm mới được tổ chức đều đặn hằng năm. Đây là môi trường quan trọng nuôi dưỡng các gương mặt trẻ, giữ cho dòng chảy sáng tác của thành phố luôn chuyển động.
Song hành với sáng tác là một lực lượng biểu diễn chuyên nghiệp ngày càng lớn mạnh sau hợp nhất, gồm: Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Hải Phòng, Nhà hát Sân khấu Truyền thống, Nhà hát Chèo xứ Đông cùng các đoàn văn công lực lượng vũ trang. Các nghệ sĩ không chỉ khẳng định vị trí tại các liên hoan nghệ thuật toàn quốc mà còn đưa âm nhạc đến gần đời sống cộng đồng.
Không gian biểu diễn mở như Nhà Kèn, quảng trường Nhà hát thành phố và các điểm diễn dọc dải trung tâm thành phố giúp âm nhạc hiện diện thường xuyên trong đời sống đô thị, hình thành thị trường biểu diễn đa dạng - nền tảng quan trọng cho khát vọng xây dựng “Hải Phòng - Thành phố âm nhạc”.
Dưới góc nhìn quốc tế, Tiến sĩ Phạm Hữu Thư, Phó chủ tịch Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật Hải Phòng phân tích: Trở thành “Thành phố âm nhạc” trong mạng lưới thành phố sáng tạo của UNESCO không chỉ vì có phong trào văn nghệ mạnh mà còn đòi hỏi một hệ sinh thái âm nhạc hoàn chỉnh gắn với các lĩnh vực phát triển bền vững, từ giáo dục, du lịch, công nghiệp văn hóa đến công nghệ sáng tạo. Đối chiếu theo 6 nhóm tiêu chí cốt lõi của UNESCO, Hải Phòng hiện đáp ứng nổi trội ở di sản âm nhạc phong phú, hệ sinh thái biểu diễn chuyên nghiệp, sự kiện âm nhạc quy mô và chính sách mở cửa với các ngành công nghiệp văn hóa…
Bừng lên khát vọng mới
Bản sắc âm nhạc Hải Phòng được bồi đắp bởi đời sống văn hóa công nhân và truyền thống “cửa mở” đặc trưng của đô thị cảng biển. Âm nhạc nơi đây mang tinh thần trẻ trung, hào sảng và không ngừng sáng tạo - chính là nền tảng để hình thành dòng “âm nhạc biển Hải Phòng”, một thương hiệu văn hóa mà giới nghiên cứu nhận định có thể trở thành điểm nhấn trong hồ sơ UNESCO.
Theo Phó giáo sư, Tiến sĩ, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp Các hội văn học nghệ thuật Việt Nam, những lợi thế ấy đã hiện hữu từ lâu và ngày càng phát huy mạnh mẽ trong bối cảnh thành phố mở rộng đầu tư cho nghệ thuật. Ông từng đánh giá Hải Phòng là “địa chỉ văn hóa giàu truyền thống, có đội ngũ nghệ sĩ bản lĩnh, sáng tạo”, đồng thời nhấn mạnh thành phố sở hữu đầy đủ điều kiện để xây dựng một trung tâm âm nhạc mạnh của cả nước. Hai năm nhìn lại, nhận định của ông càng trở nên xác đáng khi các thiết chế văn hóa, sân chơi nghệ thuật và hợp tác quốc tế của Hải Phòng ngày càng khởi sắc.
Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân cũng khuyến nghị Hải Phòng đầu tư mạnh mẽ cho hệ thống thiết chế âm nhạc, từ các nhà hát, không gian biểu diễn hiện đại đến các trung tâm đào tạo bài bản. Trong đó, cần phát triển mô hình đưa nghệ thuật đến trường học, tạo môi trường thưởng thức và sáng tạo ngay từ khi học sinh còn nhỏ.
Cùng quan điểm đó, Tiến sĩ Nguyễn Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật, Thể thao và Du lịch quốc gia Việt Nam cho rằng điều quan trọng nhất khi chuẩn bị hồ sơ UNESCO là phải lượng hóa chỉ số sáng tạo: mức đóng góp của âm nhạc vào GRDP; số lượng tác phẩm mới được sáng tạo hằng năm; hệ thống không gian sáng tạo, doanh nghiệp âm nhạc và thị trường biểu diễn; tỷ lệ tham gia hoạt động cộng đồng. Đây là những bằng chứng then chốt chứng minh âm nhạc đang thực sự trở thành động lực phát triển đô thị.
Còn nhạc sĩ Quốc Trung - nhà tư vấn sáng kiến tổ chức LiangBiang International Music Festival nhằm hoàn thiện hồ sơ vinh danh Đà Lạt - Thành phố âm nhạc đề xuất: Hải Phòng cần mở rộng hệ sinh thái âm nhạc đương đại gắn với công nghệ số - lĩnh vực đang bùng nổ trên thế giới. Theo ông, việc phát triển các lớp học, cuộc thi, phòng thu nghệ thuật số và nền tảng âm nhạc sáng tạo sẽ giúp thành phố thu hút giới trẻ và nhanh chóng xây dựng thương hiệu âm nhạc mang dấu ấn riêng.
Với hệ thống cảng biển lớn, mạng lưới giao thương quốc tế sôi động, Hải Phòng đặc biệt thuận lợi để tổ chức các festival âm nhạc biển, tuần lễ âm nhạc quốc tế, tour biểu diễn kết hợp du lịch - mô hình mà các thành phố sáng tạo trên thế giới đang thành công. Nếu tiếp tục đồng bộ hóa ba trụ cột: hạ tầng biểu diễn, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng thương hiệu “âm nhạc biển Hải Phòng”, Hải Phòng sẽ là một trong những ứng viên sáng giá nhất của Việt Nam để gia nhập mạng lưới thành phố sáng tạo của UNESCO trong vài năm tới.
Từ truyền thống đến hiện đại, từ di sản đến sáng tạo, Hải Phòng đang đứng trước cơ hội để âm nhạc trở thành biểu tượng văn hóa mới của thành phố. Khi sức mạnh văn hóa được đánh thức, nguồn lực nghệ sĩ được hội tụ và cánh cửa hợp tác quốc tế rộng mở, Hải Phòng không chỉ hướng tới danh hiệu “Thành phố âm nhạc” mà còn khẳng định vị thế văn hóa trên bản đồ thế giới.
Nguồn: https://baohaiphong.vn/tu-cai-noi-tan-nhac-den-khat-vong-thanh-pho-am-nhac-unesco-535928.html
Nhận xét
Đăng nhận xét